KKTC Deniz Taşımacılığı Profili

Ata Atun

 

 

KKTC Deniz taşımacılığı profili

1.ci Denizcilik Şurası

Lefkoşa, KKTC

 

12 Mart 1998

 

Abstract

 

Adamızda yavaş yavaş başlayan Armatörlük, genel tanımı ile KKTC sınırları dışında oluşan deniz taşımacılığından ve yurt dışında dolaşan yabancı paradan pay kapıp, KKTC'ye getirmektir.

Sınırlarının üçte ikisi deniz olmasına rağmen, KKTC'mizde Armatörlük maalesef emekleme safhasında bile değildir.

Gemi ve Armatör sayısı:

1974 Mutlu Barış Harekatından sonra kimliğini bulmaya çalışan Kıbrıs'lı Türkler, her zaman ve her konuda olduğu gibi, Anavatanımız Türkiye'nin yardım ve yol göstericiliği ile gemi kiralama aşamasından armatörlüğe geçiş yapmağa başlamışlardır.

Şu anda 28 gros tondan büyük, 2760 Gros tondan küçük olan 41 adet KKTC Bayrağı taşıyan KKTC'ye kayıtlı gemilerimiz vardır. Bunların ;

a)       2 adedi 99 gros tondan küçük

b)    12 adedi 100 - 500 gros ton arası

c)    18 adedi 500 - 999 gros ton arası

ç)       4 adedi 1000 -1499 gros ton arası

d)       3 adedi 1500 - 1999 gros ton arası

e)       0 adedi 2000 - 2500 gros ton arası

f)        2 adedi ise 2735 gros ton arasındadır.

Sahiplerinin;

a)    17 adedidin sahipleri KKTC'Ii

b)    24 adedidin sahipleri TC'Ii

Kullanımları:

a)      1 adedi batmış

b)     2 adedi kıçtan kara bağlanmış

c)      1 adedi göz altında

ç)      3 adedi kayıt silmediği halde başka bayrak altında

Toplam 31,338 Gross ton'luk kapasitenin

a)    8,230 gros tonu KKTC'Ii mal sahiplerine

b)    23,108 gros tonu TC'Ii mal sahiplerine ait'dir.

Liman verimi ve Yaz Mesaisi

Yaz Mesaisinin 07.30-14.00 olması, Limanımızı çok olumsuz etkilemektedir. Limanımız yaz ayları boyunca, bu yanlış uygulamadan dolayı 7 günlük bir hafta süresinin 2.5 günü (%36) çalışmakta ve 4.5 gün (%64) tamamen kapalı kalmaktadır. Tahliye ile sorumlu İşçiler Birliği, vinçler, kamyonlar ve ambarlar, 07.30 - 16.00 arasında çalışırken, memurlarımızın 12.00'de çocuklarını okuldan almak için, Gümrük ve Liman Dairelerini terketmeleri, bazılarının geriye dönüp 14.00'e kadar çalışması ve bazılarının ise hiç geri dönmemesi, ikinci bir büyük boşluk ve kaos yaratmaktadır.

Yaz mesaisi döneminde Liman Başkanlığı personeli 1 haftalık dönemde sadece 5 yarım gün çalışmaktadır. Limanımız Cuma günü saat 14.00'den Pazartesi sabahı saat 07.30'a kadar toplam 2.5 gün kapalı kalmaktadır. 7 günlük bir devrenin, 2.5 günlük bir kısmında liman tamamen kapalı, hafta içinde ise, 2.5 gün açık ve 2.5 gün kapalı olmaktadır, toplam olarak 4.5 gün çalışılmadan geçiştirilmektedir. Bu verimsizlik, maliyetleri çok arttırmak da, ekonomimizi ise olumsuz etkilemektedir.

Bu uygulama, 1997 yılı yaz mesaisinde, çalışma saatleri 07:30-17:00 şeklinde uzatılmak üzere uygulanmıştır.

Devlet Dairelerimizde çalışan ve ekonomimizin kaldıramadığı kadar fazla olan memurlarımızdan bazılarını Liman ve Gümrük Dairelerine aktararak, VARDİYA sisteminin getirilmesi, ithal edilen mallardaki pahalılığı körükleyen liman girdisi, ardiye, tahliye, demoraj ve benzeri gözle görülmeyen etkenlerin azalmasına neden olacaktır.

Mesainin kısa olmasından dolayı, talep edilen fazla mesai ve buna bağlı olarak ödenen fazla mesai ücretleri son derece fahiştir. 490 gros tonluk bir geminin yanaşması, pilotaj, rıhtım ücreti, çöp, elektrik, su ücretleri ve kalkış pilotaj ücretinin toplamı yaklaşık $500 iken, mesai saatleri dışında kalkış ücretinin sadece fazla mesai ilavesi $350'dir. Bu son derece orantısız ve fahiş bir ücrettir. Devlet hem çalışmamakta, hem yeterli hizmet vermemekte , hem de mesai dışı hizmeti için son derece fahiş bir ücret talep etmektedir.

Eğer mesai dışında kalkmak mecburiyetinde olan gemiler, anlaşıp aynı saat diliminde kalkmak isterlerse, Liman Dairesi belli bir zaman diliminde söz konusu gemileri kaldırdığı halde, her gemi için ayrı ayrı fazla mesai talep etmektedir. Bu yöntem açıkça, devlet gücü altında haksız kazançtır.

Tahliye isleri :

KT Liman İşçiler Birliği Yasası tekrar gözden geçirilmelidir. 6/76 Noilu Bu yasa ile Devlet dışındaki bu kuruluşa yasa ile şirket kurma hakkı ve Limanlarda tahliye TEKEL'I verilmiştir. 1976 şartlarına göre uygun olan yasa, 2000'li yılların şartlarına göre tekrar gözden geçirilmeli ve tadil edilmelidir.

TC Hükümetinin KKTC'Ii Armatörlere verebileceği destek :

a) 1997 başından itibaren kaldırılmış olan KKTC Bayraklı gemilere, TC Limanlarındaki rüçhanlı tarife uygulamasının tekrar başlatılması.

1997 yılı başlarına kadar, KKTC Bayraklı gemilerimiz, Türkiye'mizdeki limanlarda verilen Sahil-Sağlık, Fener, Pilotaj ve benzeri gibi liman hizmetlerinde Türk Bayraklı gemiler sınıfına sokulup rüçhanlı tarife öderken, maalesef 1997 yılı başından itibaren Yabancı Gemi statüsüne sokulmuş ve Suriye, Yunan ve Kıbrıs Rum Kesimi Bayraklı bir gemi'nin liman ücreti ve hakları ne ise ona indirgenmiştir.

Yunanistan, Kıbrıs Rum Kesimi Bayraklı gemilere, kendi limanlarında tüm rüçhan haklarını tanımakta ve Yunan Bayraklı gemi gibi hizmet vermektedir.

KKTC Denizciliğinin gelişmesi açısından, KKTC Bayraklı gemilerimizin, Türkiye limanlarında tekrar TC Bayraklı gemiler gibi hizmet alması ve ücret ödemesi çok faydalı olacaktır.